De ultieme première-publieks-regels

De ultieme première-publieks-regels

Gastblog Janneke Rinzema van cabaretduo Matroesjka

Debuteren kan je niet leren. Je kunt een voetballer trainen op het nemen van de perfecte strafschop, maar op het moment suprême blijft het een kwestie van geluk, de wind in de rug en hopelijk een omgekochte keeper. Gegarandeerd succes zou de spanning er ook maar afhalen. ‘Weer een strafschop? Nou, tel het puntje er maar bij, Gerda!’ Kortom: debuteren is een kunst die je niet moet willen beheersen. Ook als cabaretier niet.

Want de spanning ís nu eenmaal om te snijden tijdens een première. Natte oksels zíjn part of the deal. En ja, natuurlijk kunnen die opgevangen worden door speciale okselpads – een soort maandverband in de vorm van een oksel, zoals Tim Fransen opbiechtte te gebruiken, maar al met al horen ze erbij als de stinkadem van die verre oom op je negende verjaardag. Maar hoe zorg je er dan voor dat je op de avond der avonden tóch weet te shinen?

Goed debuteren is de juiste mix vinden tussen spanning en ontspanning. Als het publiek ziet dat je teveel je best staat te doen, neemt het jouw spanning over en vergaat het lachen ze al snel. Als ze zien dat je er met de pet naar gooit, of als ze voelen dat de hele rambam nog niet af is, gaan ze gegarandeerd in de weigermodus. Het beste voor het bereiken van deze losse sfeer op deze allesbehalve ongedwongen avond, is dan ook de running gag. En in ons geval hoefden we daar geen enkele moeite voor te doen.

De première van onze debuutvoorstelling Eeuwig Vlees vond plaats in Theater Griffioen in Amstelveen. Als nerveuze hertjes stonden wij te trappelen in de coulisse, als ware het de slachtbank van de Oostvaardersplassen. Juist toen het zaallicht gedoofd werd en wij geheel gereed stonden, kwam de technicus van dienst ons vertellen dat we minstens twintig minuten later zouden moeten beginnen. Een grote bus met Belgen die bij ons in de zaal hadden moeten zitten, was voor de deur tegen een paaltje aangereden. En nu ging de deur van hun bus niet meer open. Soms is het leven zo simpel.

Voor alle cabaretiers die het zonder bus met Belgen moeten doen, kunnen we stellen dat een premièredebuut niet bepaald makkelijk is. Want naast het balanceren op bovengenoemde spanningsboog, zitten de teksten vaak nog maar nauwelijks in je hoofd en is het nog maar de vraag hoe ze straks je mond uit gaan rollen. Ook het decor is sowieso misgegaan waardoor er nu vooral attributen uit je eigen woonkamer op het podium staan. En als klap op de vuurpijl hebben de recensenten die in de zaal zitten vorige week nog meerdere collega’s van je met de grond gelijk gemaakt, als waren ze een flat uit de Bijlmer. Daarom is tijdens een première de vraag dan ook niet wat je als cabaretier kunt doen voor het publiek, maar: wat kun je als publiek doen voor de cabaretier?

Want als Trump overtuigd kan worden miljoenen te geven aan een walmende natuurramp vele kilometers voorbij zijn muur, dan kan Hollands premierepubliek zich heus leren conformeren aan de ultieme première-publieks-regels. Het zijn er namelijk niet veel en als je er al twee of drie kunt incorporeren is de gemiddelde cabaretdebutant al hondsblij. Zie hier, the golden rules voor debuutpubliek:

* Denk ‘Amerikaanse talkshow’, zodra je op je stoel ploft. Voel die vibe, maak die vibe. Je zult dan wel geen gratis auto of vibrator krijgen, maar zeker wel een leukere avond. Handjes op mekaar dus.

* Als er niemand vooraan zit: zit vooraan. Ook als dat betekent dat je misschien gevraagd gaat worden wanneer je voor het laatst seks hebt gehad. En met wie. Of wat.

* Als je dat gevraagd wordt: wees eerlijk, houd je antwoord kort en probeer niet grappiger te zijn dan degene met de microfoon. Een microfoon = power, een stoel met pluche niet.

* Last but not least: zit op je stoel alsof het je laatste avond op aarde is. Trump zal morgen Nederland willen kopen, de Amazonebrand slaat over naar je eigen vliering: het maakt niet uit, geniet alsof het je laatste dag is. Je hebt er tenslotte voor betaald. Tot de laatste minuut.

En het allerbeste nieuws van deze blog? Je kunt vanaf nu als cabaretbezoeker gewoon gaan oefenen op al het bovengenoemde. Vanuit je luie stoel, via deze site. Dan kan het daarna voor alle toekomstige debutanten geheid niet meer misgaan. Het warme bad dat ze tegemoet komt zal ze vleugels geven en de hele zaal zal samen een ongekende hoogte bereiken, als het orgasme van Thierry Baudet bij het zien van de clip van Lubach. En mócht de debutant dan toch als Icarus naar beneden storten, dan kun je in ieder geval zeggen: aan mij heeft het niet gelegen.

Janneke Rinzema, Matroesjka

Matroesjka
Matroesjka is hét technocabaretduo van Nederland. Op dit moment touren Janneke Rinzema en Lisa Loeb met hun tweede voorstelling door het hele land. Hun debuutvoorstelling Eeuwig Vlees is hier te bekijken. Benieuwd naar BRAINWASH? Check hier de speellijst van Matroesjka: www.matroesjkaspeelt.nl

credits
Foto’s: Maartje Strijbis

Geef een reactie

Sluit Menu